Telefon
WhatsApp

YÜKSEK FRUKTOZLU MISIR ŞURUBU NEDİR ? SAĞLIĞA ZARALARI NELERDİR - HANGİ BESİNLERDE BULUNUR.

YÜKSEK FRUKTOZLU MISIR ŞURUBU NEDİR ? SAĞLIĞA ZARALARI NELERDİR - HANGİ BESİNLERDE BULUNUR.

YÜKSEK FRUKTOZLU MISIR ŞURUBU NEDİR?

Yüksek Fruktozlu Mısır Şurubu (YFMŞ), gıda endüstrisi tarafından, mısır nişastasından üretilen sıvı yapıda
glukoz-fruktoz içeren bir tatlandırıcıdır. Sakkaroz( Fruktoz + glukoz ), şeker kamışı ve şeker pancarı özünden doğrudan çıkarılan doğal bir ürün olmasına rağmen, YFMŞ’nin oluşumu doğal değildir. Sakkarozun yapısındaki fruktoz ve glukozun doğada bulunan bitkilerin yapısında bulunurken, YFMŞ’nin içeriğindeki fruktoz modifiye edilmiş bir yapıya sahiptir.

Yüksek fruktozlu mısır şurubu(YFMŞ) günümüzde, yiyecek, içecek ve ilaç endüstrisinde kullanılmaktadır. Yiyecek ve içecek endüstrisi pişirme, konserve, tahıl ürünleri, süt ürünleri, gazlı alkolsüz içecekler, çeşniler, şekerlemeler, dondurma ve tatlılar gibi alt bölümlere ayrılmıştır. YFMŞ, enerji içeren içeceklerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Aynı zamanda fırınlanmış ürünler, tahıllar, ekmekler,
konserve meyveler, reçeller, tatlılar ve meyve suları için temel bir maddedir. YFMŞ’nin sağlık üzerindeki olumsuz etkilerine dair endişeler genellikle içeriğindeki fruktozun iştah ve metabolizma üzerine olan etkilerinden kaynaklanmaktadır.

YÜKSEK FRUKTOZ MISIR ŞURUBU İÇEREN TEMEL ÜRÜNLER 

Kalorili tatlandırıcılar içeren tüm gıdalarda hemen hemen YFMŞ bulunmakta olup bu gıdaların başlıcaları şunlardır;

  •  meyveli içecekler,
  •  sodalı içecekler,
  •  meyve şekerlemesi,
  •  meyve konservesi,
  •  aromalı süt,
  •  dondurma,
  •  dondurulmuş tatlılar,
  •  bisküvi, kurabiye, ekmek, gevrek gibi hamur ürünleri,
  •  reçel ve jöleler,
  •  yemeklere katılan soslar ve çeşniler,
  •  pişirilmeye hazır kutu yemekleri,
  •  kahve kreması,
  •  enerji içecekleri,
  •  Öksürük şurupları, dekonjestan damlalarıdır.

YFMŞ ve OLUMSUZ SAĞLIK SONUÇLARI NELERDİR

YFMŞ ve Tip 2 Diyabet İlişkisi

Diyabet; kalp dokusunda, kan damarlarında, gözlerde, böbreklerde ve sinir sisteminde zaman ilerledikçe ciddi hasara yol açabilen, yüksek kan şekeri düzeyleri ile kendini gösteren kronik, metabolik bir hastalıktır.

Bir monosakkarit olan fruktozun insülin direncindeki etki mekanizması glukozdan daha farklıdır. Fruktoz, yağ dokusundan leptin üretimini uyarmadığı ve insülin salınımı artırmadığı için direkt kilo alınmasına neden olabilir. Düzenli olarak aşırı fruktoz tüketmek vücutta insülinin etkilerine karşı direnç gelişimine yol açabilir ve beraberinde vücudun kan şekerini kontrol etme yeteneği azalarak
bir süre sonra kanda insülin ve şeker seviyesinin artmaya başladığı görülür.

YFMŞ- Obezite ve Metabolik Sendrom

YFMŞ’e gelen eleştirilerin başında kilo alımı ve obeziteye neden olabileceği görüşü gelmektedir. Yapılan çalışmalarda YFMŞ ile tatlandırılmış gıdaların, açlık hissini artırıp, tokluk hissini azalttığı ve tatlılık seviyesi yüksek olduğu içinde tüketim amacıyla kişiler tarafından daha çok tercih edilebileceğini belirtmiştir.

Metabolizmada glukoz stimülasyonu ile salınan insülin, leptin (tokluk hormonu) hormonunun salınımını uyarır ve ghrelin hormonunun (açlık hormonu) salınımını baskılar. Sonuç olarak, tokluk merkezi uyarılır ve yeme davranışını sona erdirir. Öte yandan fruktoz insülin salınımını uyarmadığı için leptin salgılanmaz ve tokluk hissi sağlanmadığı için kişi yemek yemeye devam eder ve bu sirkülasyonunda obeziteyi tetiklediği iddia edilir.

YFMŞ’nin bir diğer oluşturabileceği iddia edilen sağlık sorunu metabolik sendromdur. Metabolik sendrom; abdominal obezite, aterojenik dislipidemi [yüksek TG ve Yüksek Low-Density Lipoprotein (LDL), düşük High-Density Lipoprotein (HDL) düzeyleri], yüksek kan basıncı, insülin direnci  ile karakterize multisistemik bir hastalıktır.

YFMŞ ve Kardiyovasküler Hastalıklar

Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) dünya genelinde bir numaralı ölüm nedenidir ve her yıl tahmini olarak 17.9 milyon kişinin hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. KVH’lar için risk faktörleri arasında obezite, hipertansiyon, abdominal yağlanma, dislipidemi, hiperglisemi gibi metabolik sendromun alt bileşenlerinin yanı sıra beslenme tarzı da önemli bir yer tutmaktadır.

KVH’lar ve yüksek miktarda fruktoz içeren YFMŞ arasındaki ilişkiye odaklanan çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmaların bir kısmı tutarlı bulgulara ulaştıklarını iddia eden çalışmalar olmakla birlikte, çoğu çalışma yazarı aralarındaki ilişkiyi doğrulayacak ileriye dönük biyokimyasal ve klinik araştırmalara ihtiyaç olduğunu belirtmişlerdir.

YFMŞ ve Kanser

Bilindiği üzere obezite; kalp hastalıkları, hipertansiyon, eklem dejenerasyonları, tip 2 diyabet ve meme, kolon, rahim, böbrek ve özefagus kanserleriyle ilişkilidir. Özellikle kadınlarda kolorektal, meme ve endometriyum kanseri gelişiminde obezite önemli bir risk faktörüdür. 18 yaşından sonra en az 20 kilo alan kadınlar için meme kanseri gelişme riskinin 2 kat arttığı bilinmektedir.

YFMŞ ve Nonalkolik Hepatosteatoz

Nonalkolik hepatosteatoz, çocuk ve erişkinlerde en yaygın görülen kronik karaciğer hastalıklarından biridir.66 Zeminde yatan risk faktörleri arasında, insülin direnci, tip 2 diyabet, obezite, TG yüksekliği ve hipertansiyonu içeren metabolik sendrom yer almaktadır.

Literatürde fruktozun metabolize olduğu tek organın karaciğer olması ve ayrıca glukoza göre daha hızlı çözünerek Very Low Density Lipoprotein ( VLDL), LDL gibi lipitlere dönüşüp , nonalkolik hepatasteatoza neden olabileceği ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur.

YFMŞ ve Gut

Gut, vücutta ürik asit miktarının artmasıyla paralel olarak, eklemlerde, vücut sıvılarında ve dokularda ürik asit kristalleri (monosodyum ürat) birikimiyle ortaya çıkan ağrılı, genelde tek atakta bir eklemi etkileyen ( sıklıkla ayak baş parmağını) infl amatuar bir artrit türüdür.

Aşırı fruktoz tüketiminin infl amasyonu ve ürik asit üretimini artırarak gut hastalığını şiddetlendirebileceği ileri sürülmektedir.

Fruktoz ve Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu (PCOS); menstruel düzensizlikler, insülin direnci, obezite, lipid anormallikleri, glukoz tolerans testinde bozulma ve artmış Tip 2 diyabet riski ile ilişkilendirilmiştir.

Günlük diyet ile alınan fruktoz miktarının artması ile vücutta glikojen sentezi, lipogenez ve trigliserid (TG) sentezinde de
artma görülmekte olup aşırı fruktoz alımı ile birlikte insulin direnci oluşmaktadır. PCOS’taki insulin direnci sonucu oluşan hiperinsulinemi obezitedekinden bağımsızdır. PCOS ve obezite kombinasyonu glukoz insulin dengesini bozarak ovaryan stereogenezi teşvik etmekte olup bunun sonucunda PCOS’ta insulin direnci kaynaklı hiperinsulinemi ve hiperandrojenizm görülmektedir.

Ve Sonuç Olarak

YFMŞ’nin sağlık açısından olumsuz etkileri, içeriğindeki fruktozdan dolayı obezite, KVH’lar, metabolik sendromdaki olası rolü, YFMŞ’nin üretim aşamasındaki gıda etiketleriyle gıdanın içeriğindeki YFMŞ miktarı arasındaki tutarsızlıkların düzeltilmesi gerekir. YFMŞ gibi şeker içerikli gıda maddelerinin sınırlı tüketimi konusunda tüketicilerin bilinçlendirilmesi, tüketim hızını azaltmak için vergilendirmeyi artırmak, üreticilerin YFMŞ içeriği açısından tüketicilere doğru bilgi sunabilmeleri için tutarlı etiketleme yapmalarını sağlamak ve YFMŞ’nin insan metabolizması üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi için tarafsız, ileriye dönük biyokimyasal ve klinik çalışmaların yapılması bu olumsuzlukların önlenebilmesi adına yapılacak halk sağlığı stratejileri arasında olmalıdır. Ve görevi halk sağlığı merkezlerinin, toplum sağlığı merkezlerine halkı bilinçlendirmek amacıyla eğitim ve konferanslar düzenlemelidir.

kaynakça: https://dergipark.org.tr/ Neşe Aşıcı, Gökhan Oturak, Hasan Çetin Ekerbiçer
Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı AD, Sakarya, Türkiye 

Sağlınızı Önemsiyoruz ' SAĞLIĞINIZ DEĞERLİYSE NE YEDİĞİNİZ ÖNEMLİDİR' sağlıkla kalın :)

Paylaş:

Etiketler: YFMŞ